Χριστουγεννιάτιο γεύμα - Γιαπράκια Αγίας Παρασκευής Ν. Κοζάνης

 

thganites_giagias

 

Ένα έδεσμα που τιμά και δεν λείπει από το γιορτινό τραπέζί των Χριστουγέννων.

 

Σχολείο Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο-Γυμνάσιο Φλώρινας
Εκπαιδευτικοί Νικολίτσα Δρομάζου (ΠΕ19)
Μαθητές Ιωάννης Ζέρβας

Χριστουγεννιάτικο γεύμα

Γιαπράκια Αγίας Παρασκευής Ν. Κοζάνης

 

 

Υλικά

  • § ½ Kgr κιμά χοιρινό και ½ Kgr κιμά μοσχαρίσιο κατά προτίμηση χοντροκομμένο από τη σπάλα ή την κοιλιά
  • § 100 gr χοντροκομμένο λαρδί
  • § 1 φλιτζάνι του καφέ ρύζι γλασσέ
  • § 2 μέτρια κρεμμύδια γλυκά ψιλοκομμένα
  • § 1 φλιτζάνι του τσαγιού ελαιόλαδο
  • § 1 ποτήρι αρμόζμου (αλάτι διαλυμένο σε νερό, από την αρμιά που χρησιμοποιήθηκε για το λάχανο)
  • § 1 κουταλιά σούπας γλυκό κόκκινο πιπέρι
  • § 1 φλιτζάνι του καφέ πελτέ ντομάτας που αραιώνουμε σε νερό
  • § τριμμένο μαυροπίπερο (ανάλογα με το πόσο καυτερό το θέλουμε)
  • § 15-20 σπόρους μπαχάρι (μοσχοπίπερο)
  • § 2 λάχανα

 

Προετοιμασία λάχανου (αρμιά)

 

Στα λάχανα που έχουν επιλεγεί δημιουργείται μια μικρή γούβα στο πάνω μέρος τους κόβοντας τα χοντρά κοτσάνια του λάχανου. Στην γούβα που έχει δημιουργηθεί προσθέτουμε μια χούφτα αλάτι και αφήνουμε τα λάχανα να απορροφήσουν αλάτι για δυο ημέρες. Την τρίτη ημέρα,  ρίχνουμε αρμιά, δηλαδή αλάτι διαλυμένο σε νερό (να μην είναι πάρα πολύ αλμυρό) σε ειδικά δοχεία και τοποθετούμε τα λάχανα (ως έχουν) μέσα ώστε να καλυφθούν εντελώς. Συνήθως βάζουμε κάποιο βάρος πάνω από τα λάχανα προκειμένου να διατηρηθούν μέσα στην αρμιά. Κάθε τέσσερις με πέντε ημέρες αφαιρούμε την αρμιά από την ειδική κάνουλα των δοχείων (στο κάτω μέρος) στα οποία έχουμε τοποθετήσει τα λάχανα και την ρίχνουμε ξανά από το πάνω μέρος του δοχείου (δεν μετακινούμε τα λάχανα). Γίνεται μια ανάδευση με αυτό τον τρόπο του αλατιού και άλλων συστατικών που κατακάθονται στον πυθμένα του δοχείου. Το λάχανο μένει στην αρμιά περίπου 40 ημέρες.

 

Εκτέλεση

 

Σε μια μεγάλη λεκάνη ρίχνουμε όλα τα υλικά (εκτός από το μπαχάρι) και τα ανακατεύουμε πολύ καλά ώστε να γίνει ένα ομοιογενές μείγμα. Στη συνέχεια αφήνουμε το μείγμα στην άκρη. Σε μια άλλη λεκάνη ξεχωρίζουμε τα φύλλα της αρμιάς (του λάχανου) φυλάγοντας τα εξωτερικά χοντρά φύλλα. Τα εξωτερικά φύλλα τοποθετούνται στο κάτω μέρος της κατσαρόλας καθώς επίσης σκεπάζουν τα γιαπράκια όταν θα είναι έτοιμα. Με τα υπόλοιπα φύλλα τυλίγουμε τα γιαπράκια, δημιουργώντας στρώσεις στην κατσαρόλα μας. Μόλις ολοκληρωθεί το τύλιγμα, ρίχνουμε πολύ λίγο λάδι πάνω από τα γιαπράκια (για να μην κολλήσουν μεταξύ τους) και σκεπάζουμε με ένα χοντρό φύλλο. Προσθέτουμε στη κατσαρόλα ζεστό νερό, στο οποίο προσθέτουμε τους σπόρους από το μπαχάρι. Δεν προσθέτουμε αλάτι καθώς το λάχανο έχει είδη απορροφήσει κατά τη διαδικασία της αρμιάς και στη γέμισή μας έχουμε προσθέσει 1 φλιτζάνι τσαγιού αρμόζμου. Βράζουμε σε μέτρια φωτιά για μία ώρα περίπου (τοποθετούμε ένα πιάτο πάνω από τα γιαπράκια για να μην διαλυθούν κατά το βράσιμο). Μόλις τα γιαπράκια είναι έτοιμα τα σερβίρουμε.

Καλή επιτυχία!

Τόπος και Λαϊκή Παράδοση

 

Τα γιαπράκια είναι ένα από τα αγαπημένα φαγητά της περιοχής το οποίο τιμά το γιορτινό τραπέζι των Χριστουγέννων και δεν λείπει από κανένα σπίτι. Η προετοιμασία του συγκεκριμένου εδέσματος περιλαμβάνει μια ιεροτελεστία από τη μεριά των μανάδων μας, που τηρείται με ευλάβεια και αποτελεί μια παράδοση που τηρείται από γενιά σε γενιά. Στις 14 Νοεμβρίου, του Αγίου Φιλίππου, (πρέπει όμως ταυτόχρονα να είναι είτε Δευτέρα, Τετάρτη ή Παρασκευή, διαφορετικά επιλέγεται η πιο κοντινή ημερομηνία) οι μητέρες μας αφού έχουν επιλέξει τα λάχανα που θα χρησιμοποιηθούν για να τυλίξουν τα γιαπράκια, ακολουθούν τη διαδικασία της αρμιάς έως και την 24η Δεκεμβρίου. Στις 25η Δεκεμβρίου φτιάχνονται τα γιαπράκια τα οποία στολίζουν το γιορτινό τραπέζι ως ένα από τα βασικά εδέσματα.

Τα γιαπράκια είναι ένα φαγητό που ταιριάζει στις κρύες ημέρες του χειμώνα. Το γλυκό κόκκινο πιπέρι, το μαυροπίπερο και το μπαχάρι τονώνουν τις αισθήσεις και η ιδιαίτερη γεύση τους προσδίνουν μια ζεστασιά. Συνήθως βάζουμε λίγο παραπάνω πιπέρι ώστε να γίνουν αρκετά πικάντικοι. Η αρμιά δίνει μια ιδιαίτερη γεύση στο λάχανο, το οποίο μπορεί κανείς πολύ εύκολα να βρει τις κρύες ημέρες του χειμώνα. Τα γιαπράκια είναι ένα γεύμα που συνδυάζει την ενέργεια του ρυζιού, με τις πρωτεΐνες του κρέατος και τις βιταμίνες του λάχανου. Πρόκειται για συνδυασμό πολλών θρεπτικών συστατικών που αποτελούν καθημερινή απαίτηση της Μεσογειακής Διατροφής. Επίσης σε συνδυασμό με ένα καλό σπιτικό κρασί αποτελεί θεσπέσιο γεύμα για τις γιορτινές ημέρες και ζεσταίνει τις καρδιές όλων μας. Πολλά σπίτια παράγουν το δικό τους κρασί, το οποίο γεύονται, αλλά μπορεί κανείς να βρει τοπικά κρασιά διεθνώς αναγνωρισμένα και γνωστά όπως είναι από το κτήμα Καμκούτη, το κτήμα Βογιατζή και το κτήμα Ζανδέ από την περιοχή του Βελβεντού. Εκτός από την Αγία Παρασκευή, συναντάμε τα γιαπράκια στο Βελβεντό, στην Κοζάνη και στην ευρύτερη περιοχή τους νομού Κοζάνης.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 
 
 

 

 


Διαβάστηκε 4227 φορές